گرند اسلم‌ تنیس چیست؟ | معرفی کامل چهار تورنمنت بزرگ جهان

در ورزش حرفه‌ای تنیس، برخی عناوین حتی از طلا هم ارزشمندتر هستند. برای یک تنیس‌باز، هیچ رؤیایی بزرگ‌تر از بالای سر بردن جام قهرمانی در یکی از چهار رویداد بزرگ جهان یعنی اوپن استرالیا، رولان گاروس، ویمبلدون و یو. اس. اوپن نیست. هر یک از این مسابقات ویژگی‌های خاص خود را دارد؛ یکی نیازمند ظرافت و هنر است، دیگری قدرت و بی‌رحمی. درک عمیق این تفاوت‌ها، مرز میان یک تماشاگر عادی و یک علاقه‌مند حرفه‌ای است. این راهنما شما را با تاریخچه، نوع زمین، سبک بازی و رکوردهای این تورنمنت‌ها آشنا می‌کند.

گرند اسلم اوپن استرالیا (Australian Open)

اوپن استرالیا که به «اسلم شاد» معروف است، هر سال در ماه ژانویه فصل تنیس را در ملبورن آغاز می‌کند. این مسابقات زیر گرمای شدید تابستان استرالیا برگزار می‌شود که یک چالش بزرگ برای آمادگی جسمانی بازیکنان است.

داستان اوپن استرالیا از سال ۱۹۰۵ شروع شد، زمانی که فقط مسابقات مردان روی زمین چمن برگزار می‌شد و نامش «قهرمانی استرالزی» بود. سال‌ها طول کشید تا در ۱۹۲۲، زنان هم به این رقابت‌ها اضافه شوند. این تورنمنت ابتدا در شهرهای مختلف استرالیا و حتی نیوزلند برگزار می‌شد تا اینکه بالاخره در سال ۱۹۷۲، شهر ملبورن میزبان دائمی آن شد.

شاید باورش سخت باشد، اما تا همین چند دهه پیش، بسیاری از تنیس‌بازان بزرگ دنیا قید شرکت در این مسابقات را می‌زدند. دلیلش ساده بود: استرالیا خیلی دور بود! در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰، یک سفر دریایی از اروپا تا استرالیا حدود ۴۵ روز طول می‌کشید. طبیعی است که کمتر ورزشکاری حاضر می‌شد چنین مسیر طاقت‌فرسایی را برای شرکت در یک تورنمنت طی کند.

نقطه عطف تاریخ اوپن استرالیا، سال ۱۹۸۸ بود. در این سال مسابقات از زمین‌های چمن قدیمی به مجموعه مدرن «ملبورن پارک» با زمین‌های هارد کورت منتقل شد. این تغییر بزرگ، اعتبار و جایگاه جهانی تورنمنت را ارتقا داد و آن را به رویدادی جهانی تبدیل کرد.

ویژگی‌های زمین و سبک بازی اوپن استرالیا

زمین‌های اوپن استرالیا از نوع سخت یا هارد کورت هستند و از نظر سرعت و پرش توپ، حالتی میانه بین زمین چمن و خاک رس دارد. پرش یکنواخت توپ در این زمین، آن را برای بازیکنان همه‌فن‌حریف که ترکیبی از ضربات قدرتمند از انتهای زمین و توانایی حمله به تور را دارند، ایده‌آل می‌سازد.

سطح زمین در طول این سال‌ها تکامل یافته است. اوپن استرالیا از سطوح مختلفی مانند Rebound Ace (1988-2007)، Plexicushion (2008-2019) و GreenSet (از 2020) استفاده کرده است.

گرند اسلم رولان گاروس (French Open) | تنیس آزاد فرانسه

تنها گرند اسلم تنیسی که بر روی زمین‌های نمادین خاک رس قرمز پاریس برگزار می‌شود رولان گاروس است. ساخت زمین تنیس خاک رس در این مسابقات منجر به رالی‌های طولانی و فرسایشی از انتهای زمین  می شود. به همین دلیل از نظر فیزیکی طاقت‌فرساترین تورنمنت جهان به شمار می‌رود و استقامت و هوش تاکتیکی بازیکنان را به نهایت می‌رساند.

داستان این تورنمنت در سال ۱۸۹۱ آغاز شد، اما هویت واقعی آن با ظهور چهار قهرمان فرانسوی به نام‌های ژان بوروترا، ژاک بروگنون، آنری کوشه و رنه لاکوست گره خورد. این چهار نفر که به «چهار تفنگدار» معروف بودند با قهرمانی تاریخی‌شان در جام دیویس در سال ۱۹۲۷، فرانسه را غرق در شادی کردند. برای قدردانی از آنها و میزبانی از مسابقه بعدی، ورزشگاه نمادین «رولان گاروس» ساخته شد.

رولان گاروس نسبت به گرند اسلم‌های دیگر همواره رویکردی پیشرو داشته است. در سال ۱۹۶۸ این تورنمنت اولین گرند اسلم تنیس بود که اجازه داد بازیکنان حرفه‌ای در کنار آماتورها رقابت کنند. این یک تصمیم انقلابی بود که مسیر ورزش تنیس را برای همیشه تغییر داد.

تاریخ رولان گاروس، داستان فرمانروایی اسطوره‌های زمین تنیس خاک رس است، مانند بیورن بورگ، کریس اورت و رافائل نادال.

نوع زمین و شرایط بازی گرند اسلم تنیس آزاد فرانسه

کندترین سطح زمین را در میان دیگر مسابقات دارد؛ یعنی زمین تنیس خاک رس. لایه رویی زمین این مسابقات از آجر خرد شده است که سرعت توپ را جذب کرده و باعث پرش بلند آن می‌شود و این یعنی طولانی‌ترین و فرسایشی‌ترین رالی‌ها در تنیس

این زمین نیازمند استقامت بدنی فوق‌العاده، صبر و ساختاردهی تاکتیکی امتیازات است. بازیکنانی که از انتهای زمین بازی می‌کنند (بیس‌لاینرها)، می‌توانند تاپ‌اسپین سنگینی برای کنترل پرش بلند توپ ایجاد کنند و با داشتن مهارت‌های دفاعی بالا، در این زمین برتری می‌یابند. شما باید به‌خوبی بتوانید روی این زمین‌ها سر بخورید.

ویمبلدون (Wimbledon)

در دنیای تنیس، همه تورنمنت‌ها محترم‌اند، اما از میان آنها مسابقات ویمبلدون است که پادشاهی می‌کند. این گرند اسلم از سال ۱۸۷۷ در باشگاه تاریخی «آل انگلند» لندن برگزار می‌شود و قدیمی‌ترین و بااصالت‌ترین رقابت تنیس در جهان است. ویمبلدون تنها گرند اسلم تنیس است که هنوز روی چمن اجرا می‌شود.

ویمبلدون قوانین خاص خودش را دارد. همه بازیکنان در این رقابت‌ها باید سرتاپا سفید بپوشند. خانواده سلطنتی بریتانیا هم تماشاگران ویژه آن هستند و تماشاگران در سکوت، از طعم توت‌فرنگی و خامه لذت می‌برند. این‌ها قوانین نانوشته ویمبلدون هستند.

تاریخچه ویمبلدون از سال ۱۸۷۷ با یک مسابقه ساده انفرادی مردان شروع شد. اما خیلی زود در سال ۱۸۸۴، رقابت‌های زنان و دونفره هم به آن اضافه شد.

این تورنمنت آن‌قدر قدیمی است که دو جنگ جهانی را به چشم دیده و در طول آن تعطیل بوده است. در سال ۱۹۶۷ ویمبلدون اولین رویدادی بود که به‌صورت رنگی از تلویزیون پخش شد و زیبایی خیره‌کننده چمن سبز آن تمام دنیا را مسحور کرد. با ورود به دوران حرفه‌ای در سال ۱۹۶۸، پای جایزه نقدی به مسابقات باز شد، اما ۴۰ سال بعد یعنی در سال ۲۰۰۷، جایزه مردان و زنان قهرمان یکسان تعیین شد.

نوع زمین و شرایط بازی در گرند اسلم ویمبلدون

مسابقات ویمبلدون روی زمین تنیس چمن طبیعی برگزار می‌شود. این نوع زمین یکی از قدیمی‌ترین و سریع‌ترین زمین‌های تنیس است که بازی روی آن با سرعت بالاتر و یکنواختی کمتر توپ نسبت به سایر سطوح همراه است. چمن باعث می‌شود توپ با ارتفاع کم و با حالتی لغزنده به حرکت خود ادامه دهد که زمان رالی‌ها را کوتاه می‌کند. برای درک عمیق‌تر این موضوع، می‌توانید مقاله جامع تفاوت زمین‌های خاکی، چمن و هارد کورت را مطالعه کنید.

قوانین بازی تنیس در زمین های چمن به نفع سبک بازی تهاجمی و حمله‌ای است. بازیکنانی با سرویس‌های قدرتمند، مهارت‌های عالی در تور و واکنش‌های سریع در این زمین موفق‌تر هستند.

یو. اس. اوپن (US Open)

آخرین گرند اسلم تنیس سال که در فضای پرانرژی و هیجان‌انگیز شهر نیویورک برگزار می‌شود US Open است. این مسابقات که روی زمین‌های هارد انجام می‌شود. سه چیز این مسابقات را تعریف می‌کنند: تماشاگران پرشور، مسابقات نفس‌گیر شبانه زیر نورافکن‌های ورزشگاه غول‌پیکر آرتور اَش و سبک بازی سریع و بی‌امان بازیکنان.

داستان این مسابقات از سال ۱۸۸۱ و از زمین‌های چمن نیوپورت آغاز شد. یو. اس. اوپن یک رکورد بی‌نظیر دارد: این تنها گرند اسلمی است که از زمان تأسیس، حتی برای یک سال هم متوقف نشده است.

این مسابقات در ۹ مکان مختلف برگزار شده است، در سال 1915 به فارست هیلز نیویورک منتقل شد و در نهایت در سال 1978 در خانه فعلی خود در فلاشینگ مدوز مستقر گردید.

نوع زمین و شرایط بازی در یو. اس. اوپن

US Open تنها گرند اسلمی است که تا به امروز در انواع زمین تنیس مختلف بازی شده است:

• زمین چمن از سال 1881 تا 1974
• خاک رس از سال 1975 تا 1977
• هارد کورت از سال 1978 تاکنون

تنیسور معروف جیمی کانرز تنها مردی است که روی هر سه سطح زمین این گرند اسلم قهرمان شده است. این مسابقات امروزه روی زمین تنیس هاردکورت (Hard Court) برگزار می‌شود. این زمین از نظر سرعت و پرش توپ، حد وسط بین چمن و خاک رس است. پرش توپ در این زمین‌ها یکنواخت و قابل پیش‌بینی است.

بازی در این مسابقات به نفع تنیسورهایی است که طرف‌دار بازی همه‌جانبه (all-court game) هستند و اکثر بازیکنان با آن احساس راحتی می‌کنند. فراموش نکنید که اوپن اولین گرند اسلمی بود که از تای-بریک استفاده کرد و آن را در سال 1970 معرفی نمود.

ساختار مسابقات گرند اسلم تنیس

هر چهار گرند اسلم دارای یک جدول اصلی 128 نفره در بخش انفرادی مردان و زنان هستند. برای قهرمانی در تورنمنت، یک بازیکن باید در هفت مسابقه متوالی پیروز شود.

در گرند اسلم‌ها 128 جایگاه از سه طریق پر می‌شود: پذیرش مستقیم (104 بازیکن)، بازیکنان راه‌یافته از جدول مقدماتی (16 بازیکن) و وایلد کارت (8 بازیکن).

در سیستم سیدبندی گرند اسلم‌ها 32 بازیکن برتر رتبه‌بندی شده «سید» می‌شوند تا از رویارویی آنها با یکدیگر در مراحل اولیه جلوگیری شود.

مسابقات انفرادی مردان به‌صورت بهترین از پنج ست و مسابقات انفرادی زنان به‌صورت بهترین از سه ست است. از سال 2022 هر چهار گرند اسلم از یک تای-بریک 10 امتیازی در زمانی که امتیاز به 6-6 در ست پایانی می‌رسد، استفاده می‌کنند.

قهرمانان برجسته گرند اسلم‌ها

تاریخ گرند اسلم با نام بازیکنانی گره‌خورده که با بازی‌هایشان، دوران‌های طلایی به وجود آورده و کتاب رکوردهای این ورزش را بارها بازنویسی کرده‌اند:

نوع جوایز و امتیازات رنکینگ در انواع گرند اسلم

حداکثر امتیازات رنکینگ موجود در هر تورنمنت 2000 امتیاز برای قهرمان انفرادی است. این امتیازها برای تعیین رتبه جهانی یک بازیکن مهم است چرا که ورود و سیدبندی آنها را در تورنمنت‌های آینده تعیین می‌کند.

• در گرند اسلم‌ها برنده 2000 امتیاز رنکینگ ATP و WTA دریافت می‌کند.
• نایب قهرمان 1300 امتیاز، نیمه‌نهایی 780 امتیاز و ربع نهایی 430 امتیاز می‌گیرند.
• امتیازات در مراحل اولیه به صورت پلکانی کاهش پیدا می‌کند (مثلاً دور اول بازنده 10 امتیاز).

اغلب جوایز گرند اسلم ها به صورت پول نقد از 3 میلیون پوند در ویمبلدون تا 5 میلیون دلار در US Open متغیر است.

سخن پایانی

همان‌طور که در این راهنمای جامع دیدیم، گرند اسلم‌ها چهار ستون اصلی هستند که تاریخ، اعتبار و هیجان دنیای تنیس بر روی آن بنا شده است. هر تورنمنت یک هویت منحصربه‌فرد و معیار نهایی برای سنجش توانایی‌های بازیکنان و جایی برای ثبت ماندگارترین لحظات این ورزش‌اند. چالش بزرگ این تورنمنت‌ها در آینده نزدیک ایجاد توازن بین سنت و نوآوری برای جذب نسل جدید است. این مسابقات جذاب و حرفه‌ای باید ضمن احترام به گذشته پرافتخار خود، با آغوش باز به استقبال تغییراتی بروند که سلامت بازیکنان را تضمین و جذابیت این ورزش فوق‌العاده را برای دهه‌های آینده حفظ کند.

پرسش‌های متداول

چرا در تنیس به امتیاز صفر love می‌گویند؟

این عبارت یکی از اصطلاحات قدیمی در بازی تنیس است. برخی معتقدند ریشه در واژه فرانسوی l’oeuf به معنی تخم‌مرغ دارد و برخی هم می‌گویند این کلمه از عبارت هلندی iets voor lof doen به معنی هیچ سهمی در بازی نداشتن، آمده است.

سریع‌ترین سرویس ثبت شده در گرند اسلم‌ها چه‌قدر بوده است؟

سریع‌ترین سرویس در تاریخ تنیس ثبت شده توسط سام گروت با سرعت 263.4 کیلومتر بر ساعت است.

کوتاه ترین فینال گرند اسلم کدام مسابقه بوده است؟

این فینال در سال 1988 بود که استفی گراف موفق شد رقیبش را در 34 دقیقه شکست دهد.

شکل اولیه زمین تنیس در مسابقات چگونه بوده؟

ابتدایی‌ترین طراحی زمین تنیس شبیه به ساعت شنی بود نه مستطیل امروزی که در سال 1875 تغییر کرد تا به شکل کنونی نزدیک‌تر شود.

این حقیقت دارد که مسابقات تنیس اول با دست بازی می‌شده است؟

حدود 16 قرن پیش تنیس را با دست‌ها بازی می‌کردند و به آن jeu de paume یا بازی کف دست می‌گفتند.

تعداد گرند اسلم‌های تنیس چقدر است؟

تعداد گرند اسلم‌های تنیس ۴ تا است: اوپن استرالیا، رولان گاروس، ومبلدون و اوپن آمریکا.