دیویس کاپ، میدان رقابت تیمهای تنیسی است که در آن میزبان نوع زمین تنیس را انتخاب میکنند. در این مسابقات دیگر بحث سلیقه نیست؛ بحث فیزیک، روانشناسی و استراتژی محض است. در این مقاله نگاه عمیقتری به تاریخچه، سبک بازی و سیستم امتیازدهی این رقابتها میپردازیم.
دیویس کاپ چیست؟
دیویس کاپ، قهرمانی رسمی تیمهای مردان تنیس است که زیر نظر فدراسیون بینالمللی تنیس (ITF) برگزار میشود. این جام بزرگترین رویداد تیمی سالانه در ورزشهای جهانی است که از سال ۱۹۰۰ آغاز شده و با نام جام جهانی تنیس هم شهرت دارد. دیویس کاپ، در کنار مسابقاتی چون گرند اسلم، یکی از تورنمنت های معتبر تنیس است که بین تیمهای ملی بیش از ۱۵۰ کشور برگزار شده و برندگان آن قهرمانان جهانی محسوب میشوند.
بنیانگذاران دیویس کاپ چهار بازیکن آمریکایی از جمله دوایت دیویس هستند. هدف از ایجاد این جام ترویج رقابتهای بینالمللی تنیس بود. از سال ۱۹۰۰ تا ۱۹۷۲، فرمت دیوس کاپ بهصورت چالش مستقیم با قهرمان دفاعی بود، اما در ۱۹۸۱ سیستم لایهبندی گروهی جهانی و ی منطقهای معرفی شد و در ۲۰۱۹ به فرمت نهایی بازیهای فینال در یک مکان تغییر یافت.
مسابقات دیویس کاپ روی چه زمین تنیسی برگزار میشود؟
مسابقات دیویس کاپ روی زمین تنیس استاندارد و طبق ضوابط فدراسیون جهانی تنیس (ITF) برگزار میشود. بدین ترتیب که ابعاد زمین تنیس، شامل طول 23.77 متر و عرض 8.23 متر برای مسابقات تکنفره و 10.97 متر برای مسابقات دونفره است. ارتفاع سقف سالن میزبان باید حداقل 10.67 متر باشد تا شرایط استاندارد بازی فراهم شود.
فدراسیون جهانی تنیس (ITF) اجازه میدهد تا میزبان مسابقات از میان انواع زمین تنیس (خاکی، چمن یا هارد کورت) یکی را انتخاب کند. این انتخاب بر اساس استراتژی تیم میزبان برای کسب مزیتهای رقابتی است. نوع زمین انتخابی بهشدت روی نتیجه بازی تأثیر دارد. انتخاب بهگونهای است تا بیشترین تطابق با مهارت بازیکنان میزبان ایجاد شود.
دیویس کاپ چه تفاوتی با سایر تورنمنتهای تنیس دارد؟
بر خلاف بیشتر تورنمنتهای ATP انفرادی، جام دیویس مهمترین تورنمنت تیمی بینالمللی مردان است که هر تیمها نماینده کشور خود هستند.
قالب دیویس کاپ بهصورت تیمی و تعاملی و شامل بازیهای انفرادی و دونفره است، اما مسابقات گرند اسلم و مسابقات ATP رقابتها عمدتاً فردی و بر اساس امتیازات رنکینگ ترتیب داده میشوند.
دیویس کاپ به تیمهای ملی تعلق دارد و مسابقات آن در سه منطقه جغرافیایی و سپس در گروه جهانی برگزار میشود. در مقابل سری مسابقات ATP در تورهای مختلف جهانی و مستقل برگزار میشوند.
در گرند اسلم مانند ویمبلدون یا رولان گاروس، بازیکنان بهصورت فردی مبارزه میکنند و این رویدادها بیشترین شهرت و امتیاز رنکینگ را دارند و قالب آنها حذف مستقیم است.
برای مثال ATP Finals، تورنمنت پایانی فصل است که فقط ۸ بازیکن برتر جهان در آن حضور دارند و دارای قالب ویژه گروهی و سپس حذفی است.
در جدول زیر میتوانید مقایسه آسانتری داشته باشید:
| ویژگیها | دیویس کاپ | گرند اسلم | ATP Finals | تور ATP (مسترز، 500، 250) |
| نوع مسابقه | تیمی (ملی) | فردی | فردی | فردی |
| برگزارکننده | فدراسیون جهانی تنیس (ITF) | ATP و WTA (برای زنان) | ATP | ATP |
| تعداد دور مسابقات | چند گروه و دیدار تیمی | حذف مستقیم در دورهای تکی | دور گروهی و حذفی | حذف مستقیم |
| قالب برگزاری | تیم ملی، شامل بازیهای دونفره | یک بازی تک حذفی بدون تیمبندی | مسابقات سالانه برای ۸ بهترین بازیکن | تورهای جهانی با رنکینگ جداگانه |
| امتیاز رنکینگ و جایزه نقدی | کمتر از تورهای ATP و گرند اسلم | بیشترین امتیاز و جوایز | دومین امتیاز و جوایز | بر اساس سطح تور و مرحله |
| زمان برگزاری | پایان فصل یا دوره خاص در سال | فصول مختلف سال | پایان فصل | سراسر سال |
سیستم امتیازدهی و ساختار رقابت در دیویس کاپ
جام دیویس تحت نظارت فدراسیون جهانی تنیس (ITF) قرار دارد. اما از سال ۲۰۱۹ ساختار این رقابتها را برای افزایش هیجان و تمرکز، تغییرات عمدهای دادهاند.
ساختار جام دیویس بهصورت هرمی شکل است که تیمها بر اساس عملکرد بین سطوح مختلف صعود و سقوط میکنند:
- جام نهایی (Finals): بالاترین سطح رقابت که شامل ۱۸ تیم برتر جهان است.
- مرحله انتخابی (Qualifiers): شامل ۲۶ تیم که برای کسب جایگاه در جام نهایی سال آینده مسابقه میدهند.
- گروههای جهانی (World Groups I & II): سطوح میانی رقابتها است.
- گروههای منطقهای (Regional Groups III & IV): پایینترین سطوح رقابت که بهصورت منطقهای (آسیا/اقیانوسیه، آمریکا، اروپا/آفریقا) برگزار میشوند.
قوانین برگزاری مسابقات (Ties)
هر رویارویی بین دو کشور که Tie نامیده میشود) در سطوح مختلف ساختار متفاوتی دارد که در جدول زیر آن را مشاهده میکنید:
| سطح رقابت | تعداد مسابقات (Rubbers) | ترکیب مسابقات | مدت برگزاری |
| جام نهایی (Finals) | ۳ مسابقه | ۲ انفرادی (Singles) و ۱ دوبل (Doubles) | معمولا یک روزه |
| مراحل پایینتر (Qualifiers و گروههای جهانی) | ۵ مسابقه | ۴ انفرادی و ۱ دوبل | معمولا دو روزه |
در جام نهایی، تیمی که ۲ بازی از ۳ بازی را ببرد، برنده اعلام میشود. در مراحل پایینتر، تیمی که ۳ بازی از ۵ بازی را ببرد، برنده است.
تمام بازیهای انفرادی و دوبل در جام دیویس از یک فرمت استاندارد پیروی میکنند:
- بر اساس قوانین تنیس تمامی مسابقات بهصورت بهترین از سه ست (Best-of-Three) برگزار میشوند.
- در تمامی ستها از قانون تایبریک استاندارد (تا ۷ امتیاز) استفاده میشود.
- در بازیهای دوبل در صورت تساوی در ستها، برای تعیین برنده ست سوم از یک سوپر تایبریک (Super Tie-Break) حساس تا ۱۰ امتیاز استفاده میشود.
نحوه برگزاری رابرهای مرده (Dead Rubbers):
اگر تیمی نتیجه را قطعی کند (مثلاً ۳-۰ یا ۳-۱)، مسابقات باقیمانده (Dead Rubbers) ممکن است حذف شوند تا در زمان صرفهجویی شود، مگر اینکه فدراسیون میزبان یا ناظران ITF تصمیم دیگری بگیرند.
میزبانی و سیدبندی:
میزبانی مسابقات بر اساس قرعهکشی و رتبهبندی ITF تعیین میشود.
سیدبندی (Seeding) تیمها بر اساس عملکردشان در سالهای قبل صورت میگیرد تا تیمهای قویتر در مراحل اولیه با هم روبهرو نشوند.
ساختار جام نهایی (Finals)
در بالاترین سطح رقابت، یعنی جام نهایی (با ۱۸ تیم)، ساختار بهصورت زیر است:
مرحله گروهی: ۱۸ تیم به ۴ گروه ۴ تیمی تقسیم میشوند.
مرحله حذفی (Knockout Stage): برندگان هر ۴ گروه به مرحله یکچهارم نهایی صعود میکنند. دو تیم برتر دوم در کل گروهها نیز به مرحله یکچهارم نهایی راه پیدا میکنند.
سپس مسابقات بهصورت حذفی (یکچهارم نهایی، نیمهنهایی و فینال) برای تعیین قهرمان ادامه پیدا میکند.
اثر دیویس کاپ بر رنکینگ جهانی (ATP)
از سال ۲۰۱۷، ATP هیچ امتیاز رنکینگی بابت مسابقات دیویس کاپ به تنیسورها نمیدهد. به بیان دیگر نتایج دیویس کاپ دیگر مستقیماً در محاسبه امتیاز رنکینگ فردی بازیکنان اثر ندارد. این تغییر با هدف تمرکز ATP بر عملکرد بازیکنان در مسابقات فردی و تورنمنتهای رسمی اعمال شده است..
در سالهای قبل بازیکنان تنیس میتوانستند امتیازاتی شبیه به مسابقات ATP 500 از دیویس کاپ کسب کنند، اما اکنون تنها نتایج مسابقات فردی در تورنمنتهای گرانقیمت و معتبر از جمله گرند اسلم، ATP 1000 ،500 و 250 و برخی تورنمنتهای Challenger و ITF برای رنکینگ محاسبه میشود.
فدراسیون جهانی تنیس (ITF) رنکینگ خاص تیمها برای دیویس کاپ را بر اساس نتایج تیمها در دورههای چهارساله با تمرکز به نتایج اخیر اعلام میکند.
با همه این محدودیتها، دیویس کاپ همچنان یک رقابت مهم با جایگاه ویژه و نماد ملیگرایی باقی مانده است. مکانی که بهترین بازیکنان تنیس مرد در جهان برای افتخار کشورشان به میدان میروند.
سخن پایانی
همانطور که خواندید، در مسابقات دیویس کاپ انتخاب نوع زمین، یک عنصر غیرقابلانکار در هیجانانگیز کردن مسابقات است که میتواند سرعت توپ را کم کند، پرش آن را تغییر دهد و حتی تاکتیکهای یک قهرمان را خنثی کند. زمین تنیس، سلاح استراتژیکی است تا تیم میزبان از پیروزی خود اطمینان یابد.
تاپ اسپین اسپرت بهعنوان پیشرو در ارائه زمینهای استاندارد و باکیفیت، به شما اطمینان میدهد که هر گوشه از زمین تنیس شما چه زمین هارد کورت، خاکی یا چمن مصنوعی دقیقاً بر اساس معیارهای فنی جهانی و باهدف افزایش عملکرد بازیکنان ساخته شود.
پرسشهای متداول
چرا بعد از مشخصشدن تیم برنده در دیویس کاپ، گاهی بازیهای مرده (Dead Rubbers) بازی میشوند؟
بازیهای مرده بستگی به نتیجه کل مسابقه یا وضعیت تیمها برگزار میشود تا تماشاگران بیشتری از مسابقات لذت ببرند.
چرا در دیویس کاپ بازیها عموماً بر اساس تیمها و کشورها برگزار میشود و نام بازیکنان معمولاً کم دیده میشود؟
چون دیویس کاپ یک رویداد تیمی است و بیشتر روی نمایندگی کشورها تأکید دارد تا رقابت فردی، پس نام کشورها بیشتر برجسته میشود.
چگونه تیمهای دیویس کاپ انتخاب میشوند و چه کسی ترتیب بازیها را تعیین میکند؟
کاپیتان هر تیم بازیکنان را بر اساس رنکینگ و استراتژی انتخاب و ترتیب بازیهای سینگل و دوبل را مشخص میکند.
چرا امتیازهای دیویس کاپ در جدول ردهبندی فردی ATP به شکل مستقیم محسوب نمیشوند؟
دیویس کاپ بیشتر جنبه تیمی و ملی دارد و امتیازاتی که بازیکنان میگیرند متفاوت از تورهای معمول ATP است و تأثیر کمتری در رنکینگ انفرادی دارند.
آیا فرمت مسابقات دیویس کاپ قابلتغییر است یا همیشه بهصورت سنتی (خانه و خارج از خانه) برگزار خواهد شد؟
تغییر بزرگ از ۱۹۸۱ تا ۲۰۱۹ همان فرمت خانه/خارج از خانه بود که اکنون تغییر کرده است.
