تابهحال به این فکر کردهاید که چرا برخی از سالنهای تنیس سرپوشیده، حتی در اوج گرمای تابستان یا سرمای زمستان، همچنان فضایی ایدهآل برای بازی و تمرین هستند؟ راز این سالنها در سیستم تهویه مطبوع آنهاست. تهویه مطبوع علاوه بر خنک یا گرمکردن فضا، یک ابزار قدرتمند برای افزایش عملکرد و تضمین رضایت دائمی بازیکنان است. در این مقاله از سایت تاپ اسپین به بررسی سیستم تهویه مناسب در زمینهای سرپوشیده تنیس میپردازیم.
چرا سیستم تهویه در زمین سرپوشیده تنیس اهمیت دارد؟
سالنهای سرپوشیده تنیس دارای حجم هوای بسیار زیاد و سقفهای بلند هستند. این ساختار فضایی توزیع یکنواخت هوا را دشوار میسازد. همچنین فعالیتهای شدید ورزشی در داخل سالن توسط ورزشکاران، تولید حرارت و رطوبت هم میکند.
در چنین محیطی، هدف سیستم تهویه تنها خنک یا گرمکردن محیط نیست، بلکه باید جریان هوا را بدون ایجاد کوران یا حرکت شدید هوا مدیریت کند تا توپ از مسیر خود منحرف نشود.
سیستم تهویه یک زیرساخت ضروری برای زمینهای سرپوشیده است. یک محیط کنترلشده و مطلوب با سیستم تهویه پیشرفته به بازیکنان اجازه میدهد بدون نگرانی از شرایط محیطی نامناسب، روی بازی خود تمرکز کنند. علاوه بر این موجب حفظ کیفیت هوای سالم، کنترل رطوبت و جلوگیری از آسیب به تجهیزات نیز خواهد شد.
معیارها و استانداردهای سیستم تهویه در سالنهای زمین تنیس
برای طراحی و پیادهسازی یک سیستم تهویه مناسب برای بازی تنیس نیاز به کنترل دقیق چندین پارامتر فنی داریم. در ادامه این بخش به بررسی هر کدام از این موارد میپردازیم:
1- سرعت و میزان تعویض هوا در زمین تنیس سرپوشیده – ACH
برای زمینهای تنیس سرپوشیده، استاندارد ASBA نرخ تعویض هوای ۱ تا ۴ بار در ساعت را توصیه میکند. این نرخ بهمنظور اطمینان از تأمین هوای تازه کافی، حذف بوی نامطبوع و حفظ کیفیت هوای داخلی سالم ضروری است
برای جلوگیری از ایجاد ناراحتی برای بازیکنان و تأثیر روی مسیر توپ، باید سرعت حرکت هوا به حداقل برسد. محدوده ایدهآل این سرعت ۰.۱ تا ۰.۵ متر بر ثانیه است. رسیدن به این هدف نیاز به طراحی دقیق سیستمهای توزیع هوا با پرتاب بلند دارد.
در این طراحی باید بتوان هوای تازه را از سقف به فضای اشغالی رساند تا از انباشت هوای کهنه در نزدیکی سطح زمین جلوگیری شود. در سیستمهای تهویهای مطلوب حرکت ملایم هوا از طریق فنهای سقفی یا روشهای بهینه باعث حفظ تعادل دما و کاهش رطوبت هم میشود و از داغی یا سردی موضعی جلوگیری میکند. نرخ تعویض هوا در زمستان باید حداقل 0.5 بار در ساعت و در تابستان 2 بار در ساعت باشد.
2- دما و رطوبت مطلوب برای سیستم گرمایش و سرمایش در زمین تنیس
بر اساس توصیههای انجمن تولیدکنندگان تجهیزات ورزشی آمریکا (ASBA)، دمای داخلی سالنهای ورزشی باید در زمستان بین ۱۲.۸ تا ۱۶.۷ درجه سانتیگراد و در تابستان حدود ۵.۵ تا ۸.۳ درجه سانتیگراد کمتر از دمای بیرون تنظیم شود تا آسایش بازیکنان فراهم گردد. البته توجه به تفاوت بین دمای هنگام فعالیت و دمای نگهداری در ساعات غیرفعال سالن نیز ضروری است؛ دمای نگهداری بیشتر برای محافظت از سازه در برابر آسیبهای ناشی از سرمای شدید به کار میرود و نباید بهعنوان دمای مطلوب بازی تلقی شود.
در هنگام ساخت زمین تنیس و طراحی سیستمهای تهویه، کنترل رطوبت زمین نقش بسیار مهمی دارد، بهویژه برای زمینهای خاکی. رطوبت نامناسب میتواند به سطوح زمین آسیب برساند، باعث رشد کپک و قارچ شود و کیفیت هوای داخلی سالن را کاهش دهد. این مقدار رطوبت باید در محدوده ۵۵ تا ۶۰ درصد حفظ شود. رطوبت بالای بیش از حد همچنین میتواند منجر به زنگزدگی و خوردگی تجهیزات فلزی شود و هزینههای نگهداری را افزایش دهد.
اهمیت کاهش نویز سیستم تهویه در زمینهای تنیس
تنیس یک ورزش نیازمند تمرکز بالاست و هرگونه صدای مزاحم میتواند عملکرد بازیکنان را مختل کند. به همین دلیل طراحی سیستم تهویه با حداقل نویز یک اولویت مهم در سالنهای سرپوشیده است.
برای سنجش این نویز معیارهای مختلفی در نظر گرفتهاند. برای مثال در اروپا از معیار رتبه نویز (NR) و در آمریکای شمالی از معیار نویز (NC) استفاده میشود. برای زمینهای تنیس سرپوشیده استاندارد NR45 یا بهتر توصیه شده است که با معیارهای NC برای سالنهای ورزشی (۴۵ تا ۵۵) هم سازگاری دارد.
در انتخاب سیستمهای تهویه، گرمایشهای تابشی مادونقرمز به دلیل عدم کانالکشی، فن و دمندههای هوا عملکرد بسیار بیصدایی دارند و یک مزیت بزرگ برای این نوع سالنها هستند.
استانداردهای ایمنی برای سیستم تهویه زمین تنیس
رعایت استانداردهای زیر برای حفظ ایمنی کاری، آسایش ورزشکاران و پایداری سازه ضروری است و باید توسط مجریان و شرکتهای اجرایی زمینهای تنیس سرپوشیده رعایت شود:
- سیستم تهویه باید دارای آلارم افت فشار و قطع خودکار در شرایط اضطراری باشد.
- سیستم تهویه باید به برق پشتیبان مجهز باشد تا در صورت قطع برق، به کار خود ادامه دهد.
- سیستم باید در برابر باد شدید و برف مقاوم باشد.
- حداقل دو فن با ظرفیت کافی وجود داشته باشد تا در صورت خرابی فن اصلی، فن پشتیبان بهصورت خودکار فعال شود.
- تمام تجهیزات الکتریکی باید استاندارد IP55 داشته باشند.
بهترین نوع سیستم تهویه و گرمایش برای زمینهای سرپوشیده تنیس
تهویه مناسب برای زمینهای سرپوشیده باید از نظر فنی و اقتصادی بهینه بوده و با انواع کفپوش زمین تنیس سازگاری داشته باشند. برای این نوع زمینها از چند سیستم تهویهای استفاده میشود:
سیستمهای هوای اجباری
سیستمهای هوای اجباری با استفاده از کانالکشی و فن، هوا را توزیع کرده و قابلیت گرمایش، سرمایش و فیلتراسیون هوا را به طور همزمان دارند. این سیستمها برای زمینهای تنیس خاکی که به کنترل رطوبت نیاز دارند، مناسب هستند، اما ممکن است باعث ایجاد کوران و نویز شده و از طریق نشتی کانالها اتلاف انرژی داشته باشند.
سیستمهای گرمایش تابشی
این سیستمهای گرمایش تابشی با امواج مادونقرمز، افراد و اجسام را مستقیماً گرم میکنند. تا ۳۰٪ بازده انرژی بالاتری دارند، کاملاً بیصدا هستند و باعث ایجاد گردوغبار بیشتر نمیشوند. اما مشکل اصلی آنها، عدم ایجاد سرمایش است که برای زمینهای خاکی یا گرانولی مناسب نیستند، چون میتوانند باعث خشکشدن نامتوازن سطح شوند.
یونیتهای پکیج پشتبامی
این سیستمها که به آنها پکیج هم میگویند، یکپارچهاند و معمولاً روی سقف نصب میشوند. نصب آنها ساده است و فضای داخلی را اشغال نمیکنند. این سیستمها برای سالنهای بزرگ و یکپارچه با سقف بلند بسیار مناسب هستند، بهویژه برای زمین تنیس هاردکورت و چمن مصنوعی که نیاز به کنترل دمای یکسان در کل فضا دارند.
سیستمهای اسپلیت
سیستمهای اسپلیت از دو بخش جداگانه (داخلی و خارجی) تشکیل شدهاند که انعطافپذیری بالایی در نصب دارند. این نوع تهویه برای تهویه فضاهای کوچکتر یا بخشهای مجزا از یک مجموعه بزرگ، مانند لابی، رختکن یا دفاتر اداری مناسب هستند. با این سیستمها بهخوبی میتوانید دمای فضاهای که نیاز به تهویه مستقل دارند را کنترل کنید.
سیستمهای هیدرونیک
این سیستمها از آب برای انتقال حرارت استفاده میکنند و قدرت و دقت بسیار بالایی دارند. چیلر و یک بویلر در این سیستم آب را سرد یا گرم کرده و سپس با هواساز این آب به گردش درآمده و هوا را تهویه میکنند. اگر سالن تنیس شما بخشی از یک مجموعه بزرگتر است و نیاز به کنترل دمای بسیار دقیق و مدیریت انرژی بهینه دارد، بهخصوص برای زمینهای خاکی، سیستم هیدرونیک بهترین گزینه است.
سیستمهای تهویه مجهز به کنترلهای پیشرفته مانند تبدیل فرکانس متغیر (VFD) و واحدهای با راندمان بالا میتوانند مصرف انرژی را بهینه کرده و هزینههای عملیاتی را کاهش دهند.
در نهایت توصیه ما استفاده از رویکرد ترکیبی مانند استفاده از یونیت پکیج یا هیدرونیک برای سالن اصلی و سیستم اسپلیت برای فضاهای فرعی است تا بهترین نتیجه را در بهینهسازی انرژی و آسایش در یک مجموعه ورزشی بزرگ ایجاد کنید.
نگهداری از سیستمهای تهویه زمینهای تنیس سرپوشیده
سیستم تهویه پیشرفته سالن تنیس یک سرمایهگذاری بزرگ است و بدون داشتن برنامه نگهداری درست، این سرمایهگذاری بهسرعت فرسوده میشود و هزینههای اضافی بر جای میگذارد. این برنامه شامل یک چکلیست دقیق به صورت زیر است:
- بررسی روزانه: نگاه ساده به تجهیزات و صدای کارکرد آنها
- بررسی هفتگی/ماهانه: تعویض فیلترهای هوا، تمیزکردن کویلها و خطوط تخلیه
- بررسی فصلی: تستهای تخصصی مثل بررسی فشار و کارکرد سنسورها، تا از کارکرد درست سیستم اطمینان یابید.
- بررسی سالیانه: بازبینی کامل سیستم، تشخیص نشتی گاز مبرد و پیداکردن مشکلات پنهان
نکتهای باید به آن توجه داشت نگهداری درست از زمین تنیس است تا از فرسودگی و خرابیهای پرهزینه جلوگیری کرده و ظاهر و کیفیت بازی را همیشه در بهترین حالت نگه میدارد.
بیشتر بخوانید: انواع سیستمهای آبیاری زمین تنیس
جمعبندی
سیستم تهویه در سالنهای سرپوشیده تنیس برای حفظ دما، رطوبت و کیفیت هوا ضروری است. تهویه مناسب جریان هوا را یکنواخت و بیصدا نگه میدارد، مسیر توپ و تمرکز بازیکنان را حفظ میکند و از تجهیزات و زمین محافظت میکند. انتخاب نوع سیستم و نگهداری منظم، عملکرد بهینه و طول عمر سالن را تضمین میکند.
