ATP Tour بالاترین سطح رقابتهای تنیس مردان است؛ جایی که بازیکنان امروز و اسطورههای دیروز برای هر امتیاز میجنگند و آینده این ورزش را رقم میزنند. برای علاقهمندان تازهوارد، ATP Tour دریچهای است به دنیای تورنمنتهای پرهیجان و لحظههای فراموشنشدنی و برای دنبالکنندگان حرفهای تنیس، یک سیستم پیچیده با قوانین دقیق امتیازدهی، ردهبندی هفتگی و استراتژیهای حسابشده. در این مقاله نگاه دقیقتری به جایگاه ATP Tour، قوانین امتیازدهی و نقش آن در مسیر حرفهای بازیکنان میاندازیم.
ATP Tour چیست؟
تور ATP بالاترین سطح رقابتهای تنیس مردان در جهان است که انجمن تنیس حرفهایها (Association of Tennis Professionals) آن را سازماندهی میکند.
این انجمن در سال ۱۹۷۲ تأسیس شد و از سال ۱۹۹۰ میلادی با هدف مدیریت و سازماندهی مسابقات و تعیین ردهبندی جهانی بازیکنان، فعالیت خود را آغاز کرد. دفتر مرکزی ATP در شهر لندن قرار دارد.
وبسایت رسمی ATP Tour منبع اصلی و قابلاعتماد برای ورزش تنیس است و بخشهای مختلفی نظیر آخرین اخبار، ویدئوها، آمار بازیها، پروفایل بازیکنان و تقویم کامل رقابتها را دربردارد. برای اینکه بتوانید پیچیدگیهای این ورزش را بهتر درک کنید، آشنایی با اصطلاحات رایج در بازی تنیس و قوانین و مقررات بازی تنیس ضروری است.
مقایسه ATP Tour با سایر رقابتها
برای درک کامل جایگاه ATP Tour، مهم است که آن را با سایر رقابتهای مهم تنیس مقایسه کنیم. این مقایسه برای مخاطبانی که بهتازگی با این ورزش آشنا شدهاند، بسیار اهمیت دارد.
ساختار تنیس حرفهای مردان شبیه یک هرم است که ATP Tour در بالاترین سطح آن قرار دارد. در سطح دوم، ATP Challenger Tour و در سطح سوم، ITF Men’s World Tennis Tour قرار دارد. تفاوت اصلی بین این سطوح در میزان امتیازات رنکینگ، جوایز مالی و سطح رقابت است. تورهای چلنجر و ITF به عنوان دروازه ورود به دنیای حرفهای به شمار می روند.
نکته جالب اینجاست که معتبرترین تورنمنتها، یعنی چهار گرند اسلم، توسط ATP برگزار نمیشوند! این مسابقات زیر نظر فدراسیون جهانی تنیس (ITF) هستند، اما ATP با همکاری نزدیک با آنها، امتیازات مهم این رقابتها را برای ردهبندی جهانی محاسبه میکند.
تعداد تورنمنتها و دستهبندیها
این دستهبندیها به بازیکنان کمک میکنند تا برنامه خود را بهصورت استراتژیک تنظیم کنند و به طرفداران نیز دید واضحی از اهمیت هر تورنمنت میدهد:
1- گرند اسلمها
گرند اسلم ها در ورزش تنیس چهار مسابقه اصلی سالانه و مهمترین و معتبرترین رویدادهای این رشته هستند:
- اوپن استرالیا: اولین گرند اسلم سال که در ماه ژانویه در ملبورن برگزار میشود. این مسابقات به دلیل گرمای شدید هوا، یکی از سختترین چالشهای فیزیکی برای بازیکنان محسوب میشود.
- رولان گاروس (French Open): تنها گرند اسلمی که روی زمین خاک رس برگزار میشود. این سطح از زمین باعث کاهش سرعت توپ و طولانیشدن رالیها میشود که استقامت و صبر بازیکنان را به چالش میکشد.
- ویمبلدون (Wimbledon): قدیمیترین و از معتبرترین تورنمنتهای تنیس در جهان است. ویمبلدون روی زمین چمن برگزار میشود و به دلیل قوانین سختگیرانه لباس سفید و آدابورسوم خاص مانند خوردن توتفرنگی و خامه، فضایی رسمی و منحصربهفرد دارد.
- اوپن آمریکا (US Open): آخرین گرند اسلم سال که در نیویورک برگزار میشود. تاریخچه اوپن آمریکا با فضای پرانرژی و پرهیاهوی خود شناخته میشود و از سال ۱۹۷۳، اولین گرند اسلمی بود که جوایز مالی برابری برای مردان و زنان در نظر گرفت.
2- ATP Masters 1000
سری مسابقات ATP Masters 1000 شامل ۹ تورنمنت برجسته تنیس مردان در سطح جهانی است که بعد از چهار گرند اسلم و مسابقات پایانی فصل، معتبرترین مسابقات در تقویم ATP است.
مسابقات Masters 1000 از سال ۱۹۹۰ آغاز شده و در انواع زمین تنیس همچون زمین تنیس سخت، خاک رس و زمین چمن داخل سالنی برگزار میشوند. قهرمان هر تورنمنت ۱۰۰۰ امتیاز ATP دریافت میکند. در جدول زیر نامهای سری این دستهبندی را مشاهده میکنید:
| نام تورنمنت | مکان | سطح زمین |
| ایندین ولز | ایندین ولز، آمریکا | هارد |
| میامی اوپن | میامی، آمریکا | هارد |
| مونتکارلو | مونتکارلو، موناکو | خاک رس |
| مادرید اوپن | مادرید، اسپانیا | خاک رس |
| مسترز رم | رم، ایتالیا | خاک رس |
| مسترز کانادا | مونترال/تورنتو، کانادا | هارد |
| مسترز سینسیناتی | سینسیناتی، آمریکا | هارد |
| مسترز شانگهای | شانگهای، چین | هارد |
| مسترز پاریس | پاریس، فرانسه | هارد (سرپوشیده) |
3- ATP 500 و 250
تورنمنتهای ATP 500 و ATP 250 به ترتیب چهارمین و پنجمین سطح تور مردان در ردهبندی مسابقات رسمی ATP هستند که هرکدام بر اساس امتیاز دریافتی قهرمان نامگذاری شدهاند.
در ATP 500 برنده ۵۰۰ امتیاز و در ATP 250 برنده ۲۵۰ امتیاز دریافت میکند. تورنمنتهای ATP 500 معمولاً دارای جایزه، سطح رقابت و اعتبار بالاتری نسبت به ATP 250 هستند و بازیکنان ردهبالاتر جذب میشوند
در مقابل ATP 250 سکوی اصلی برای بازیکنان جوان و جویای نامی است که خواهان پیشرفت و کسب تجربه هستند.
4- Nitto ATP Finals یا تورنمنت پایان فصل تنیس مردان
ATP Final یکی از مهمترین مسابقات بهحساب میآید. این مسابقات در پایان هر فصل برگزار میشود و تنها ۸ بازیکن برتر سال بر اساس ردهبندی “Race to Turin اجازه شرکت در آن را دارند که همین امر آن را از سایر مسابقات متمایز میکند. به بیان دیگر، ATP Finals نقطه اوج رقابتهای سالانه است و قهرمان آن، قهرمان فصل لقب میگیرد.
Nitto نام شرکتی ژاپنی است که اسپانسر اصلی مسابقات ATP Finals است. به همین دلیل این رویداد با عنوان Nitto ATP Finals نام حامی مالی اغلب به عنوان بخشی از نام رسمی تورنمنت استفاده میشود.
5- Race to Turin (مسابقه برای ورود به Finals)
Race to Turin یک رتبهبندی سالانه است که بازیکنان مرد تنیس بر اساس امتیازهای کسبشده در همان سال با هم رقابت میکنند تا جزو هشت نفر برتر شوند و مجوز حضور در فینال ATP را در تورین (ایتالیا) دریافت کنند.
هفت نفر اول به طور قطعی راه مییابند و یک سهمیه به قهرمان گرند اسلمِ فصل جاری بین رتبههای ۸ تا ۲۰ اختصاص دارد. امتیازها فقط از مسابقات همان سال جمع میشود و هدف این رقابت، سنجش عملکرد فعلی بازیکنان است، نه سابقه ۵۲ هفتهای این رتبهبندی، غیررسمی است و صرفاً برای تعیین سهمیه ATP Finals کاربرد دارد.
در سال ۲۰۲۵ تقویم ATP Tour شامل بیش از ۶۰ تورنمنت در ۳۰ کشور است.
ساختار امتیازدهی و ردهبندی بازیکنان در ATP Tour
ساختار امتیازدهی و ردهبندی بازیکنان ATP Tour بر اساس جمع امتیازات کسبشده در بهترین مسابقات سالانه تنظیم میشود.
جدول زیر نحوه امتیازدهی در مسابقات مختلف تنیس مردان را نشان میدهد:
| نوع تورنمنت | قهرمان | نایبقهرمان | نیمهنهایی | یکچهارمنهایی | دور چهارم | دور سوم | دور دوم | دور اول |
| گرند اسلم | ۲,۰۰۰ | ۱,۲۰۰ | ۷۲۰ | ۴۰۰ | ۲۰۰ | ۱۰۰ | ۵۰ | ۱۰ |
| Masters 1000 | ۱,۰۰۰ | ۶۵۰ | ۴۰۰ | ۲۰۰ | ۱۰۰ | ۵۰ | ۳۰ | ۱۰ |
| ATP 500 | ۵۰۰ | ۳۳۰ | ۲۰۰ | ۱۰۰ | ۵۰ | ۲۵ | ۱۳ | ۷ |
| ATP 250 | ۲۵۰ | ۱۶۵ | ۱۰۰ | ۵۰ | ۲۵ | ۱۳ | ۷ | ۰ |
| مسابقات چلنجر و ITF نیز جدول امتیاز خاص خود دارند که کمتر از تور اصلی است. | ||||||||
ردهبندی بازیکن بر اساس مجموع امتیازات کسبشده در حداکثر 19 یا 20 تورنمنت معتبر (بهترین نتایج سالانه) محاسبه میشود. مسابقات گرند اسلم، ATP Masters 1000 و ATP Finals نقشی کلیدی در امتیازات دارند. توجه داشته باشید که:
- ردهبندی جهانی تعیینکننده ورود و سیدبندی بازیکنان در تورنمنتهاست. مسابقات غیررسمی مانند تیمی، Davis Cup یا المپیک از سال 2016 به بعد برای امتیاز رنکینگ لحاظ نمیشوند.
- ردهبندی هر هفته بهروز میشود و بازیکنان بر حسب عدد بالاتر امتیاز در جدول، جایگاه خود را به دست میآورند.
- ATP Race To Turin نیز بهصورت جداگانه برای انتخاب بازیکنان واجد شرایط ATP Finals محاسبه میشود و معیار سالانه دارد.
- بازیکنان بر حسب سبک بازی و بررسی دقیق و جامع انواع زمین تنیس در تورنمنت ها، روی بهترین عمکلرد و کسب امتیاز بیشتر تمرکز می کنند.
برترین بازیکنان ATP
در حال حاضر، ATP Tour توسط نسلی از بازیکنان جوان و بااستعداد اداره میشود، اما هنوز هم اسطورههای تنیس مانند نواک جوکوویچ در اوج رقابت باقیماندهاند.
- کارلوس آلکاراس:
این ستاره ۲۲ساله اسپانیایی با شش عنوان گرند اسلم، در صدر تنیس مردان قرار دارد. سبک بازی او ترکیبی از قدرت محض و هوش تاکتیکی است که با فورهندهای انفجاری و دراپ شاتهای ظریف، او را غیرقابلپیشبینی کرده است.
- یانیک سینر:
با چهار عنوان گرند اسلم و قهرمانی در فینالهای ATP، یکی از بهترینهای نسل جدید است. این بازیکن ایتالیایی با ضربات سنگین و تمیز از هر دو سمت فورهند و بهخصوص بکهند او که با تاپ اسپین سنگین توپ را به حریفان بازمیگرداند، یک بازیکن خط پایه تهاجمی به حساب میآید.
- نواک جوکوویچ:
این اسطوره ۳۸ساله اهل صربستان با وجود سن بالا، همچنان در اوج رقابت است. او در سال ۲۰۲۵ به نیمهنهایی هر چهار گرنداسلم رسید، هرچند اعتراف کرده که رقابت با بازیکنان جوانتر برایش سخت شده است.
بازیکنان تنیس آیندهدار در ATP TOUR
علاوه بر ستارهای تنیسی که در بخش قبل معرفی کردیم، بازیکنان دیگری نیز در حال صعود به رتبههای برتر هستند که آینده تنیس مردان را تضمین میکنند، مثل:
- بن شلتون: بازیکن آمریکایی که با سرویسهای قدرتمند خود و قهرمانی در مسترز کانادا ۲۰۲۵ به رتبه ششم جهان صعود کرد.
- جک دراپر: با قهرمانی در مسترز ایندین ولز و صعود به رتبه هفتم، جایگاه خود را در میان برترینها تثبیت کرد.
اگر میخواهید بدانید بهترین ضربات در تنیس مردان از آن کدام بازیکنان است؟ میتوانید به مقالهای در اینباره مراجعه کنید.
وضعیت فعلی ردهبندی ATP
آخرین بهروزرسانی رنکینگ ATP پس از اوپن آمریکا ۲۰۲۵، تغییرات مهمی را در صدر جدول به همراه داشته که میتوانید در جدول زیر آنها را با هم مقایسه کنید:
| رتبه | بازیکن | کشور | امتیاز |
| 1 | کارلوس آلکاراس | اسپانیا | 11,540 |
| 2 | یانیک سینر | ایتالیا | 10,780 |
| 3 | الکساندر زورف | آلمان | 5,930 |
| 4 | نواک جوکوویچ | صربستان | 4,830 |
| 5 | تیلور فریتز | آمریکا | 4,675 |
| 6 | بن شلتون | آمریکا | 4,280 |
| 7 | جک دراپر | بریتانیا | 3,690 |
| 8 | الکس دی میناور | استرالیا | 3,545 |
| 9 | لورنزو موزتی | ایتالیا | 3,505 |
| 10 | کارن خاچانوف | – | 3,280 |
| 11 | هولگر رون | – | 3,090 |
| 12 | کسپر رود | – | 2,755 |
| 13 | فلیکس اوژه-آلیاسیم | – | 2,755 |
| 14 | آندری روبلف | – | 2,610 |
| 15 | تامی پل | – | 2,510 |
| 16 | ییری لهچکا | – | 2,415 |
| 17 | یاکوب منشیک | – | 2,380 |
| 18 | دانیل مدودف | – | 2,370 |
| 19 | آلخاندرو داویدوویچ فوکینا | – | 2,225 |
| 20 | الکساندر بوبلیک | – | 2,205 |
این نوسان در ردهبندی نشان میدهد که رقابت در بالاترین سطح تنیس مردان چقدر شدید است. برای حفظ جایگاه در میان برترینها، نهتنها باید عملکردی ثابت داشت، بلکه باید از مصدومیت نیز دوری کرد. برای مثال، عملکرد ناامیدکننده دانیل مدودف در برخی تورنمنتها باعث افت او به رتبه ۱۸ جهان شد و جک دراپر به دلیل مصدومیت امتیازات سال گذشته خود را از دست داد.
سخن پایانی
همانطور که در این مقاله خواندید، ATP Tour صحنه رقابتهای ورزشی و یک اکوسیستم پویا و پیچیده است. سیستم امتیازدهی دقیق و ردهبندیهای هفتگی و استراتژیهای هوشمندانه بازیکنان در انتخاب تورنمنتها، همگی موجب میشود که این مسابقات به شکلی جذاب و رقابتی طراحی شود. دوران جدید تنیس مردان، با حضور ستارگانی مانند آلکاراس و سینر و در کنار آنها نسل نوظهور بازیکنان رقابتهای تاریخسازی میسازند که هواداران تنیس را تا سالها میخکوب خواهند کرد.
سؤالات متداول
چرا رنکینگها هر هفته تغییر میکنند؟
چون امتیازهای کسب شده در هر تورنمنت پس از ۵۲ هفته حذف میشود و بازیکنان برای حفظ یا بهبود رتبه خود باید نتایج را تکرار یا بهتر کنند.
تفاوت ATP Live Ranking و Official Ranking چیست؟
رنکینگ زنده (Live Ranking) بهصورت لحظهای و در طول تورنمنت تغییر میکند، اما رنکینگ رسمی (Official Ranking) تنها یکبار در هفته آنهم در روز دوشنبه، منتشر و نهایی میشود.
بازیکنان چگونه تورنمنتهای خود را انتخاب میکنند؟
بازیکنان برای انتخاب تورنمنت، علاوه بر شرکت در رویدادهای اجباری مانند گرند اسلمها، بر اساس امتیازات، جوایز مالی، آمادگی جسمانی و نوع زمین (خاک رس، چمن، هارد) تصمیمگیری میکنند.
چگونه یک بازیکن میتواند به فینالهای ATP راه یابد؟
هفت بازیکن برتر ردهبندی Race to Turin به این مسابقات راه مییابند و نفر هشتم نیز از بین برترین قهرمانان گرند اسلم که در رتبههای ۸ تا ۲۰ قرار دارند یا نفر هشتم ردهبندی انتخاب میشود.
