گریپ تنیس که به نحوه گرفتن راکت تنیس در دست میگویند نقشی اساسی در عملکرد هر بازیکن تنیس ایفا میکند. این نحوه گرفتن، نهتنها بر راحتی و کنترل بازیکن تأثیر میگذارد، بلکه به طور مستقیم روی نوع ضربات، قدرت، دقت و چرخش توپ هم اثرگذار است. گریپ مناسب میتواند تفاوت بین یک ضربه موفق و یک خطای غیرقابلجبران را رقم بزند. ما در این مقاله انواع گریپها را مورد بررسی قرار داده و درباره هر کدام از معایب و مزایای آنها به بحث میپردازیم.
تعریف گریپ تنیس
گریپ تنیس نحوه گرفتن راکت تنیس در دست شما است و بر هر ضربهای که در تنیس میزنید تأثیر میگذارد. گریپ تنیس روی نحوه حرکت راکت در هنگام ضربهزدن به توپ، زاویه صفحه راکت و نقطه تماس بهینه تأثیر میگذارد. برخی از گریپها به طور طبیعی تمایل دارند راکت را بیشتر در مسیر توپ حرکت دهند و در نتیجه ضربهای سریعتر و صافتر ایجاد کنند. برخی دیگر هم به طور طبیعی از پایین به بالا حرکت و توپی با چرخش بیشتر ایجاد میکنند.
ساختار گریپ تنیس
به انتهای راکت تنیس نگاه کنید. گریپ تنیس یک هشتضلعی است، زیرا به هشت ضلع یا bevel تقسیم و در سراسر گریپ راکت کشیده شده است. صفحه راکت را عمود بر زمین فرض کنید تا زاویه 90 درجه ایجاد کند. اکنون لبه بالایی را شماره یک در نظر گرفته و در جهت عقربههای ساعت، bevel ها را تا 8 شماره گذاری کنید. با تعریف bevelها میتوانید از آن به عنوان سیستمی برای یافتن هر گریپ برای بازی خود در مراحل بعدی استفاده کنید.
در گام دوم، باید بدانید چگونه هر گریپ را در دست بگیرید. برای این کار توجه به دو ناحیه کلیدی در کف دست ضروری است:
- پد پاشنه: این ناحیه، قسمت گوشتی و برجسته در کف دست است که در مجاورت مچ قرار دارد و به سمت انگشت کوچک امتداد مییابد.
- بند انگشت اشاره: این ناحیه، قسمت گوشتی در ابتدای بند انگشت اشاره است که در مقابل پد پاشنه قرار دارد.
در حقیقت این موقعیت قرارگیری پد پاشنه و بند انگشت اشاره روی سطوح مختلف bevel است که نوع گریپ را مشخص میکند.
انواع گریپ تنیس
از نظر فنی، محل قرارگیری پد پاشنه و بند انگشت اشاره روی bevelهای دسته راکت، نوع گریپ را تعیین میکند. بهتر است بدانید هنگام گرفتن هر گریپ، دستتان منعطف است. به بیان دیگر بسیاری از بازیکنان گریپهایی که میگیرند را کمی اصلاح میکنند، مانند گریپی که بین گریپ Eastern و گریپ semi-Western قرار میگیرد. گریپهای اصلاحی با گذشت زمان به وجود میآیند، زیرا هر بازیکن گریپی را پیدا میکند که برای هر یک از ضرباتش راحتتر و مؤثرتر است. رعایت اصول گرم کردن قبل از بازی تنیس باعث میشود عضلات دست و مچ شما برای استفاده از گریپ تنیس آمادهتر باشند. با درنظرگرفتن این موضوع، بیایید با انواع گریپهای تنیس آشنا شویم
گریپ کانتیننتال (Continental Grip)
گریپ کانتیننتال را در گذشته برای هر ضربه تنیس استفاده میکردند، اما اکنون اینطور نیست. گریپ کانتیننتال در درجه اول بهعنوان گریپ انتخابی برای سرویس، والی و اورهد استفاده میشود. بسیاری از بازیکنان تنیس از گریپ کانتیننتال برای زدن اسلایس و بکهند دودستی استفاده میکنند.
گریپ کانتیننتال تنیس را میتوان با قراردادن پد پاشنه و بند انگشت اشاره روی bevel شماره دو (برای راستدستها) یا bevel شماره هفت (برای چپدستها) پیدا کرد.
با گرفتن گلوگاه راکت با دست غیرغالب خود در ارتفاع کمر و عمود بر زمین شروع کنید، بهطوریکه به bevel شماره یک نگاه کنید. سپس در جهت عقربههای ساعت به bevel شماره دو بروید و پد پاشنه و بند انگشت اشاره خود را روی bevel شماره دو قرار دهید. برای چپدستها، در خلاف جهت عقربههای ساعت به bevel شماره هفت بروید.
بسیاری از مربیان میگویند که هنگام گرفتن گریپ کانتیننتال، باید با انگشت شست و سبابه در بالای دسته یک شکل V ایجاد شود
مزایا
- توپهای پایین
- بکاسپین (Backspin)
معایب:
- توپهای بالا
- تاپاسپین (Topspin)
گریپ فورهند Eastern
Eastern فورهند یک انتخاب محبوب برای بازیکنان تهاجمی مانند راجر فدرر است، چون تطبیقپذیری بالایی دارد. نقطه تماس بهینه در ارتفاع کمر و جلوی بدن است. Eastern فورهند راکت را بیشتر در مسیر توپ حرکت میدهد و در مقایسه با سایر گریپهای فورهند، توپی نسبتاً صاف ایجاد کند. اگر در حال یادگیری نحوه ضربهزدن به فورهند یا به دنبال حمله هستید، از این گریپ استفاده کنید.
در این گریپ باید پد پاشنه و بند انگشت اشاره کف دست خود را روی bevel شماره سه قرار دهید. با گرفتن گلوگاه راکت با دست غیرغالب خود در ارتفاع کمر و عمود بر زمین شروع کنید. به bevel شماره یک نگاه کنید. سپس در جهت عقربههای ساعت به bevel شماره سه بروید و پد پاشنه و بند انگشت اشاره خود را روی آن قرار دهید. برای چپدستها، در خلاف جهت عقربههای ساعت به bevel شماره هفت بروید.
با تمرین بهراحتی بعد از مدتی دست شما به طور طبیعی گریپ Eastern را پیدا میکند.
مزایا:
- انطباق خوب بین تاپاسپین و صافکردن توپ
- انتقال سریع به سایر گریپها
معایب
- ایجاد تاپاسپین شدید.
- ضربهزدن به توپهای بالاتر از سطح سینه دشوار است.
گریپ فورهند Semi-Western
محبوبترین گریپ در بین تنیسبازان حرفهای گریپ فورهند semi-Western است. بسیاری از بازیکنانی که ضربهزنان قدرتی هستند از این گریپ semi- استفاده میکنند. نقطه تماس برای semi-Western بین ارتفاع کمر و شانه و کمی جلوتر از فورهند Eastern است. این گریپ از پایین به بالا در مسیر توپ حرکت میکند و در مقایسه با گریپ Eastern، تاپاسپین بیشتری ایجاد میکند.
برای یافتن این گریپ پاشنه و بند انگشت اشاره خود را روی bevel شماره چهار قرار دهید. با گرفتن گلوگاه راکت با دست غیرغالب خود در ارتفاع کمر و عمود بر زمین شروع کنید. از بول شماره یک در جهت عقربههای ساعت به bevel شماره چهار بروید و پد پاشنه و بند انگشت اشاره خود را روی bevel شماره چهار قرار دهید. برای چپدستها، در خلاف جهت عقربههای ساعت به bevel شماره شش بروید. سپس سعی کنید انگشتان خود را باز کنید تا سطح بیشتری از گریپ را بپوشانید
دقت کنید تا راکت خود را صاف روی میز یا زمین قرار دهید و آن را بردارید. این کار به طور طبیعی دست شما را نزدیک به Semi-Western قرار میدهد.
مزایا
- انطباق خوب بین زدن توپهای صاف و تاپاسپین
- توپهای بالا
- زاویههای کوتاه تاپاسپین
معایب
- صفحه راکت به طور طبیعی بسته میشود و برداشتن توپهای پایین ناشی از اسلایس یا سرخورده، دشوار است.
- انتقال بیشتر از گریپ semi-Western به گریپ کانتیننتال هنگام آمدن به سمت تور بازی
گریپ فورهند Western
گریپ فورهند وسترن، برای بازیکنانی که عاشق زمین خاکی هستند و میخواهند با تاپاسپین شدید حریف خود را خسته کنند، انتخاب هوشمندانه است. نقطه تماس این گریپ تنیس در حدود ارتفاع شانه است و از پایین به بالا در مسیر توپ با زاویه بیشتری حرکت و تاپاسپین بیشتری ایجاد میکند.
گریپ Western معمولاً توسط بازیکنانی که به دنبال حمله منظم به تور هستند مناسب نیست؛ زیرا انتقال به گریپ کانتیننتال را شدید میکند.
گریپ فورهند وسترن را میتوان با قراردادن پد پاشنه و بند انگشت اشاره کف دست خود روی bevel شماره پنج پیدا کرد. با گرفتن گلوگاه راکت با دست غیرغالب خود در ارتفاع کمر و عمود بر زمین bevel شماره یک را پیدا کنید. سپس در جهت عقربههای ساعت به bevel شماره پنج بروید و پد پاشنه و بند انگشت اشاره خود را روی آن قرار دهید. اگر چپدست هستید باید در خلاف جهت عقربههای ساعت به bevel شماره پنج بروید. وقتی گریپ Western را پیدا کردید، انگشتان خود را باز کنید تا سطح بیشتری از گریپ را بپوشانید.
مزایا
- تاپاسپین شدید
- توپهای بالا
- عبور بالاتر از تور
معایب
- توپهای پایین
- دشواری صافکردن ضربات
- نیاز بهسرعت سر راکت و قدرت مچ دست فوقالعاده دارد
- انتقال قابلتوجه به گریپ کانتیننتال هنگام آمدن به سمت تور بازی
گریپ بکهند Eastern
گریپ بکهند ایسترن محبوبترین گریپ در بین بازیکنانی است که با بکهند یکدستی ضربه میزنند. نقطه تماس برای Eastern بکهند در ارتفاع کمر و جلوی بدن است. به دلیل نقطه تماس، این گریپ راکت را بیشتر در مسیر توپ حرکت داده و در مقایسه با توپهایی که با گریپهای بکهند شدیدتر زده میشوند، توپی نسبتاً صاف ایجاد کند.
گریپ تنیس بکهند ایسترن برای بازیکنان در تمام سنین و سطوحی که میخواهند در تمام زمین بازی کنند، بسیار مناسب است. انتقال به گریپ کانتیننتال هنگام نزدیکشدن به تور جزئی است.
برای گرفتن این گریپ میتوان با قراردادن پد پاشنه و بند انگشت اشاره روی bevel شماره یک پیدا کرد. برای این کار گلوگاه راکت را با دست غیرغالب خود درست زیر ارتفاع شانه، بهطوریکه زههای راکت عمود بر زمین باشند، صاف جلوی خودتان نگه دارید و بعد دست غالب خود را روی گریپ قرار دهید و مطمئن شوید که مچ دست شما صاف بماند.
نقاط مزایا
- توپهای تاپاسپین و صاف
- برخی از بازیکنان از این گریپ برای اسلایس بکهند نیز استفاده میکنند
- انتقال آسان به گریپ کانتیننتال هنگام نزدیکشدن به تور
معایب
- توپهای بالا
گریپ بک هند سِمی وسترن (Semi-Western)
گریپ بک هند semi-Western در بین بازیکنان تنیسی که در زمین تنیس خاکی بازی میکنند، ایدئال است. چون قدرتمندترین بکهندها را در بازی ایجاد میکند. این گریپ پیشرفته به قدرت بالاتنه بیشتری نسبت به گریپ بکهند ایسترن نیاز دارد.
نقطه تماس بهینه برای بک هند سِمی وسترن بالاتر و دورتر از گریپ بکهند Eastern است. به دلیل نقطه تماسی که ایجاد میکند، این گریپ در مسیر توپ و از پایین به بالا حرکت و در مقایسه با گریپ Eastern بکهند، تاپاسپین بیشتری ایجاد میکند.
برای گرفتن این گریپ باید پد پاشنه و بند انگشت اشارهتان را روی bevel شماره هشت قرار دهید. با گرفتن گلوگاه راکت با دست غیرغالب خود در ارتفاع کمر و عمود بر زمین شروع کنید. سپس از بول شماره یک در خلاف جهت عقربههای ساعت به bevel شماره هشت بروید و پد پاشنه و بند انگشت اشاره خود را روی این bevel قرار دهید. برای چپدستها، در جهت عقربههای ساعت به bevel شماره دو بروید.
مزایا
- توپهای بالا
- تاپاسپین
معایب
- توپهای پایین
- تغییر گریپ قابلتوجه از semi-Western به گریپ تنیس کانتیننتال هنگام نزدیکشدن به تور
گریپ دودستی بکهند
گریپ دودستی بکهند تنیس امروزه در بین بازیکنان حرفهای خیلی محبوب است. این گریپ برای بازیکنانی است که قدرت بالاتنه کافی برای زدن بکهند یکدستی را ندارند.
البته هر بازیکن نحوه گرفتن گریپ دودستی بکهند متفاوتی دارد. در این گریپ باید راکت را بهگونهای نگه دارید که هر دو دستتان بهراحتی در مسیر توپ ضربه بزنند و با سبک کلی بازی شما همخوان باشند.
دست غالب را در گریپ کانتیننتال یا گریپ Eastern بکهند قرار دهید و دست غیرغالب را در گریپ فورهند Eastern یا گریپ فورهند Semi-Western قرار دهید.
هنگام گرفتن راکت، مطمئن شوید که بین دست غالب و غیرغالب شما فاصلهای وجود ندارد. دستها باید لمس شوند؛ اما رویهم قرار نگیرند.
مزایای گریپ دودستی
- ایجاد توپهای تاپاسپین و صاف
- میتواند توپهای پایین و توپهای بالای زیر ارتفاع شانه را مدیریت کند.
چطور گریپ تنیس مناسب را انتخاب کنیم؟
گریپ تنیس میتواند تأثیر زیادی روی اثربخشی سبک بازیتان داشته باشد. قبل از انتخاب گریپ، باید یک تصویر کلی از بازیتان داشته باشید. به این فکر کنید که چطور میخواهید بازی کنید.
مثلاً میخواهید؛ مانند راجر فدرر تهاجمی بازی کنید؟ فدرر از یک گریپ فورهند استفاده میکند که بین Eastern و semi-Western قرار میگیرد و به او اجازه میدهد تا راکت را در مسیر توپ حرکت دهد، تهاجمی باشد و بازی را دیکته کند.
آیا دوست دارید سبک بازی شما مثل رافائل نادال استقامتی باشد تا حریفان خود را مانند خسته کنید؟ نادال از گریپی استفاده میکند که نزدیک به Western است تا چرخش بالای (topspin) شدید، عبور بیشتر از تور و در نتیجه ثبات بیشتری ایجاد کند.
فراموش نکنید هیچ گریپ تنیسی کامل نیست و هر کدام نقاط قوت و ضعف خود را دارد. هنگام انتخاب، جای انعطاف زیادی دارید. نکته مهم این است که کدام گریپ به بهترین وجه با بازی شما منطبق میشود.
بیشتر بخوانید: معرفی بهترین بازیکنان تنیس مرد در جهان
تأثیر زمین بازی تنیس در انتخاب گریپ
زمین تنیس، مکانی متغیر و پویا است که بازیکنان تنیس را با چالشهای منحصربهفردی روبرو میکند. برای مثال زمینهای تنیس خاکی، با لغزندگی و نرمی، قدرت تاپ اسپین را در گریپهای Western و Semi-Western به اوج میرساند، و در مقابل این زمینهای چمن هستند که با سرعت و جهش کم، دقت را در Eastern و Continental لازم دارند. زمینهای هارد کورت هم گریپهای Semi-Western و Eastern را به محبوبترین آنها تبدیل میکند.
بهخاطر داشته باشید علاوه بر سبک بازی و انتخاب گریپ مناسب، کیفیت زمین، نگهداری و تعمیرات تخصصی نیز در افزایش کیفیت و طول عمر آن نقش مهمی دارد. شرکت تاپ اسپین اسپورت، با بهرهگیری از دانش فنی روز و تجربه متخصصان خود، خدمات طراحی، تعمیر، نگهداری و ساخت انواع زمینهای تنیس را ارائه میدهد. با استفاده از مواد با کیفیت و تجهیزات پیشرفته، زمینهایی را که مطابق با استانداردهای بینالمللی هستند اجرا کرده و به بازیکنان امکان میدهد تا در شرایط ایدئال به تمرین و مسابقه بپردازند.
جمعبندی
انتخاب گریپ تنیس مناسب، تصمیمی است که نباید بهسادگی از کنار آن گذشت. گریپ، پل ارتباطی بین بازیکن و راکت است و تأثیر شگرفی بر کیفیت بازی دارد. با شناخت انواع گریپ، نقاط قوت و ضعف هر کدام و تطبیق آنها با سبک بازی و شرایط مختلف، میتوانید عملکرد خود را به طور چشمگیری بهبود بخشید. به یاد داشته باشید که هیچ گریپ کاملی وجود ندارد و کاملاً به ترجیحات شخصی و تجربه بازیکن بستگی دارد. با تمرین و تجربه، میتوانید گریپ مناسب سبک خود را پیدا کرده و از بازی تنیس لذت بیشتری ببرید.
